Reisverslag vakantie 2023 in Luxor.
Op onze eerste vakantiedag alhier starten we met een bezoek aan de Vallei der Koningen.
De Vallei der Koningen, ook wel Dal der Koningen in Opper-Egypte nabij de historische stad Thebe (tegenwoordig: Luxor) is de collectieve begraafplaats van farao’s uit het Nieuwe Rijk en sinds 1979 staat de Vallei der Koningen op de Werelderfgoedlijst.
De keuze om de graven van de farao’s op deze desolate plek te herbergen is geboren uit de pure noodzaak om de graven te kunnen beschermen tegen grafrovers. De graven op zich zijn gemakkelijk te verbergen in deze vallei, al bleek het idee om deze natuurlijke camouflage te gebruiken in de meeste gevallen niet erg effectief, aangezien ze op die van Toetanchamon na allemaal zijn leeggeroofd.
De vallei bestaat uit twee delen, een westelijke helft en een oostelijke helft. De oostelijke helft is de plek waar toeristen de graven van de farao’s uit het Nieuwe Rijk kunnen bezoeken, het westelijke gedeelte is op een enkele kleine tombe na alleen toegankelijk voor wetenschappers. Het vermoeden bestaat dat er zich nog meer graven bevinden, die tot op heden niet zijn ontdekt.
Deze keer hebben we gekozen om de tombes van Seti I, Ramses IV, Ramses V-VI, Ramses IX, Tawosret-Sethnacht en Toetanchamon te bezoeken.
Vanwaar deze keuze?
Seti I is nu eenmaal één van de mooiste tombes om te bekijken, wat dan ook de reden is dat je hier wat extra’s voor moet betalen, maar dat is het zeker waard. Toetanchamon hoort er gewoon bij ondanks dat het een kleine tombe is, maar indien je hier voor het eerst bent zoals mijn dochter nu, dan moet je deze niet overslaan, de andere genoemde tombes zijn gewoon prachtig om een keer te bekijken.
Helaas waren een aantal andere prachtige tombes dit keer gesloten, maar met deze 6 tombes en tot slot nog de tombe van Ay in de andere vallei zijn we voldoende aan onze trekken gekomen.
Door op één van de foto’s of de tekst te klikken hieronder komt u terecht bij de foto’s die gemaakt zijn door mij in de desbetreffende tombe.
Graf KV 2 is het graf van Ramses IV, een farao uit de 20e dynastie, het graf ligt tussen KV 1 (van Ramses VII) en KV 7 (van Ramses II).
Het graf is gebouwd als een simpele, lange gang, waardoor men uiteindelijk in de grafkamer uitkomt.
Na de ingang van het graf komt men in een gang die in drie stukken is verdeeld.
In het eerste en het tweede gedeelte van de gang staan op de muren delen van de Litanie van Ra.
Ook is er een wandschildering die een afbeelding laat zien waar Ramses IV voor de god Re-Harachte staat.
Op het plafond zijn scarabeeën en gieren geschilderd met daarbij alle namen van Ramses IV.
In het tweede gedeelte van de gang zijn schilderingen van de demonen die in de onderwereld leven.
In het derde gedeelte zijn schilderingen uit het Boek der Holen, uit de eerste twee hoofdstukken.
In de pijlerhal, die je daarna betreedt, zijn delen van het dodenboek geschilderd, met name van hoofdstuk 125, waar de dode voor Osiris moet verschijnen.
Daarna is er de grafkamer, waar de opengebroken sarcofaag staat.
Graf KV 6 was de rustplaats van farao Ramses IX, een farao uit de 20e dynastie van het Oude Egypte.
Het graf is een van de mooiere in de Vallei der Koningen in Thebe en staat bekend om zijn mooie wandschilderingen.
Het graf bestaat uit een weg die helemaal tot aan het einde van de graf gaat, dit afgewisseld met trappen naar beneden.
Het graf is verdeeld in vier stukken.
Het eerste stuk bevat scènes van het boek der holen.
In het tweede stuk is het boek der doden, boek der holen en een astronomische plafond te zien.
Het derde deel bevat afbeeldingen van de koning als Osiris en het Amduat.
Het vierde deel bevat scènes uit een aantal andere boeken.
Graf KV9 werd oorspronkelijk gebouwd door farao Ramses V, hij werd hier begraven, maar zijn oom, Ramses VI, hergebruikte het graf later als zijn eigen graf.
De lay-out is typerend voor de 20e dynastie – de Ramesside-periode – en is veel eenvoudiger dan die van de tombe van Ramses III (KV11).
De werklieden braken per ongeluk in bij KV12 toen ze een van de gangen aan het graven waren.
De opbouw van het graf is vrij eenvoudig.
Na de ingang zijn er drie gangen die uitkomen in de pijlerzaal.
Dan volgen nog twee gangen die uitkomen op een voorkamer waar de grafkamer achter ligt.
De grafkamer is versierd met taferelen uit het Boek der Doden en het Boek van de Aarde.
De eerste gangen en de pijlerzaal zijn versierd met het Boek der Poorten, terwijl de vierde en vijfde gang versierd zijn met het Boek Amduat en op het plafond het Boek der Hemelen.
De voorkamer is versierd met het Boek der Holen.
Graf KV17, ook bekend onder de namen “Belzoni’s graf“, “het graf van Apis” en “het graf van Psammis, zoon van Nechois“, is het graf van farao Seti I van de negentiende Dynastie.
Het is een van de best versierde graven in de vallei en het is een van de grootste en diepste graven in de Vallei der Koningen.
Het werd ontdekt door de Italiaanse archeoloog en ontdekkingsreiziger Giovanni Battista Belzoni op 16 oktober 1817.
De graftombe is ongeveer 120 m lang en heeft een heel uiteenlopende structuur.
Via verschillende gangen en voorkamers bereikt men uiteindelijk de eigenlijke grafkamer, daar stond een lege sarcofaag van albast die door John Soane naar Londen werd meegenomen.
De sarcofaag staat daar nu nog in het Sir John Soane’s Museum.
De gangen zijn versierd met symbolen van de farao, zoals die van Ma’at en een lijst met de koninklijke namen en bijnamen van Seti.
Een van de achterste kamers is versierd met de Opening van de mond-ceremonie, die het Egyptische geloof laat zien dat een magische religieuze ceremonie de longen en keel van de mummie zou openen, waardoor ze in het hiernamaals zouden kunnen ademen.
Verderop in het graf zijn talloze afbeeldingen van koning Seti met talloze goden.
Tombe KV14 is een gezamenlijke tombe, oorspronkelijk gebruikt door Tawosret en vervolgens hergebruikt en uitgebreid door Sethnacht.
Het is open sinds de oudheid, maar werd pas goed gedocumenteerd toen Hartwig Altenmüller het opgroef van 1983 tot 1987.
Gelegen in het hoofdgedeelte van de Vallei der Koningen, heeft het twee grafkamers, de latere uitbreidingen maken het graf een van de grootste van de koninklijke graven, op meer dan 112 meter.
De originele versiering met de vrouwelijke Tawosret werd vervangen door die van de mannelijke Sethnacht.
Het graf van Toetanchamon, ook bekend onder het grafnummer, KV62, is de begraafplaats van Toetanchamon (ca. 1334–1325 v.Chr.), een farao van de achttiende dynastie van het oude Egypte.
Het graf bestaat uit vier kamers, een toegangstrap en een gang.
Het is kleiner en minder uitgebreid gedecoreerd dan andere Egyptische koninklijke graven uit die tijd en het is waarschijnlijk ontstaan als een graf voor een niet-koninklijk persoon dat na zijn vroegtijdige dood werd aangepast voor gebruik door Toetanchamon.
Wilt u het gehele verhaal van de ontdekking van het graf door Howard Carter weten, dan kan ik de volgende boeken aanraden, waarin het volledige verhaal uit de doeken wordt gedaan:
Tombe WV23, ook wel bekend als KV23, bevindt zich in de West vallei en was de laatste rustplaats van farao Ay van de 18de dynastie.
Het graf werd ontdekt door Giovanni Battista Belzoni in de winter van 1816.
De structuur is vergelijkbaar met die van het graf van Achnaton, met een recht aflopende gang die leidt naar een kamer zonder schacht die leidt naar de grafkamer, die momenteel de gereconstrueerde sarcofaag bevat, die in de oudheid is vernield.
De decoratie is qua inhoud en kleur vergelijkbaar met die van Toetanchamon (KV62), met enkele verschillen.
Op de oostelijke muur is een afbeelding van een vis- en vogelscène te zien, die nergens anders in andere koninklijke graven wordt getoond, die normaal gesproken voorkomt in begrafenissen van de nobelen.
Na het enerverende bezoek aan het Dal der Koningen, zijn we in de auto gestapt en naar de volgende bezienswaardigheid gereden, in dit geval het “Huis van Howard Carter“.
Zoals u ongetwijfeld weet is hij de persoon die na lang zoeken het graf van Toetanchamon heeft ontdekt toen op 4 november 1922 hun jonge waterjongen Hussein Abdul-Rasoul per ongeluk struikelde over een steen die de bovenkant bleek te zijn van een trap die in het gesteente was uitgehouwen.
Eerst bezoeken we het huis en vervolgens nemen we een kijkje in de replica van het graf van Toetanchamon dat hier is gebouwd.
Door op één van de foto’s of de tekst te klikken hieronder komt u terecht bij de foto’s die gemaakt zijn door mij op de desbetreffende locatie.
Nou dat was ook wel de moeite waard om het Huis van Howard Carter te bezoeken alsmede de replica van KV 62.
Na dit alles restte ons vandaag nog een bezoek aan de necropolis van Draʻ Abu el-Naga’, om daar o.a. de bekende tombes van Roy en Shuroy te bekijken.
De necropolis van Dra’ Abu el-Naga’ bevindt zich op de westelijke oever van de Nijl in Luxor, vlak bij de toegangsweg die leidt naar Deir el-Bahari en ten noorden van de necropolis van el-Assasif.
Volgens het Duitse Instituut voor Archeologie of DAI, is “Dra’ Abu el-Naga een van de langst in gebruik gebleven necropolis van het oude Egypte, het werd bijna continu gebruikt als begraafplaats tussen het Middenrijk en de vroegchristelijke (Koptische) periodes, d.w.z. een periode van ca. 2500 jaar.
Als eerste nemen we een kijkje in de tombe van Shuroy, die dateert uit vermoedelijk de 20ste dynastie, Shuroy, was “komfoordrager van Amon“, zijn vrouw Our-Neferet was een zangeres van Amon. meer is er niet over hun bekend. (Bron: Osirisnet.net)
Het graf is van gemiddelde grootte en heeft een “T”-vorm, het bestaat uit twee kamers en het is onvoltooid, een groot deel van het pleisterwerk is verdwenen. Wat overblijft was het onderwerp van een restauratie in 2002.
Na het bezoek aan de tombe van Shuroy lopen we verder om een blik te werken in de tombe van Roy TT255 uit de 18de dynastie.
Roy was koninklijke schrijver, intendant van de domeinen van Horemheb en Amon.
Zijn vrouw heette Nebtawy (of Nebettauy), vaak afgekort tot Tawy en droeg de titel van Zangeres van Amon, zoals bij veel adellijke dames uit Thebe in die tijd.
De tombe is klein maar zeer goed gerestaureerd, de zeer levendige kleuren maken het tot een van de mooiste burgergraven die bewaard zijn gebleven in de regio van Dra Abu el Naga.
Vervolgens wandelen we door naar TT148, het graf van Amenemopet uit de 20ste dynastie.
Het graf van de derde profeet van Amon, Amenemopet, bevindt zich op de noordelijke hellingen van Dra Abu el-Naga.
Gezien de grootte van zijn tombe moet Amenemope een machtige figuur zijn geweest.
Hij stamde zowel af van Usermontu, een vizier van Toetanchamon, als van hogepriesters van Amon, aan wie hij ook verwant was via zijn vrouw.
Tot slot nadat we uit de tombe van Amenemopet kwamen, sloegen we links af omdat we de bewaker moesten volgen die ons nog een nieuwe tombe wilde laten zien.
Het graf waar we naar toe werden gebracht schijnt onlangs ontdekt te zijn, medio 2019 en enig zoekwerk op het internet leverde verder helaas geen informatie op over de eigenaar en zo, ik kan dus alleen wat foto’s laten zien.
Zo dat was de eerste dag van onze ontdekkingsreis, want dat is het voor mijn dochter per slot van rekening aangezien zij hier voor de eerste keer is.
Gezien haar reactie was alles prachtig en behoorlijk overweldigend, iets wat ik wel had verwacht daar ik het zelf ook nog steeds ben na al mijn bezoeken hier.
Vanavond terug in het hotel dus genoeg om over te praten.
Wael Rasmy, de collega van Olette kwam ook nog even op bezoek waarbij ik van de gelegenheid gebruik maakte om hun beiden een aantal boeken door Olette geschreven en waarmee ik geholpen heb als geschenk te geven, iets waarmee ze zeer content waren.
Wil je weten welke boeken er inmiddels al zijn verschenen, dan kun je dat hier weervinden.
Morgen is de andere vallei, de Vallei der Koninginnen aan de beurt om te bezichtigen met o.a. het prachtige graf van Nefertari.